## Krótka historia powstania TeX-a

Donald Knuth pracował nad swoim kilkutomowym dziełem .... Działo się to w epoce początków zastosowań programów do składu tekstów. Po obejrzeniu wersji wstępnej I tomu, złożonej nowymi narzędziami, Donald Knuth przerwał pisanie książki i zajął się projektowaniem programu wspomagającego skład. W wyniku prac powstał program TeX -- służący do składu i program MeTaFont -- służący do projektowania fontów oraz pięć książek, będących obszerną dokumentacją nowego systemu. Programy zostały napisane w specjalnym, przenośnym języku, również wymyślonym przez prof. Knutha. Język charakteryzuje się tym, że jednocześnie tworzy się program i dokument opisujący algorytmy i jego fragmenty. Interpreterami tego języka jest `WEAVE` i `TANGLE` Po przetworzeniu napisanego tekstu programem `TANGLE` otrzymujemy program w `Pascal-u`, a po przetworzeniu programem `WEAVE` książkę, gotową do przetworzenia programem TeX, nadającą się do druku. Jest to niewątpliwie kłopotliwy sposób pisania programów, ale pozwala na oszczędności w najbardziej kosztownej fazie testowania i pielęgnacji programu.

Powstały programy praktycznie bezbłędne (prof. Knuth wyznaczył nagrodę za każdy znaleziony błąd w programach TeX, MeTafont, Weave i Tangle), dostępne na wszystkich komputerach (co najmniej 16-bitowych) pracujących pod dowolnym systemem operacyjnym. Program TeX zachowuje się jednakowo na każdym komputerze, sposób obliczeń jest niezależny od dokładności arytmometru.

Biorąc pod uwagę złożoność funkcji programu, jest on bardzo efektywny mimo przenaszalności kodu. Efektywność programu nie wynika z mikrooszczędności wynikających ze sztuczek kodowania, ale z odpowiedniego zaprojektowania algorytmów i struktur danych.

Od roku 1982 miały miejsce tylko dwie niewielkie modyfikacje jego funkcji (prof. Knuth zadecydował, że system nie będzie podlegał dalszym modyfikacjom). Ostatnią wersją jest 3.1415 (numery wersji rosną zgodnie z kolejnymi przybliżeniami liczby pi), a różnice wynikają głównie z dostosowania do różnych systemów wejścia/wyjścia, a nie z poprawiania, czy tez z modyfikacji podstawowych funkcji programu TeX.

Program TeX, zgodnie z wolą Donalda Knutha jest własnością świata; tz. dozwolone jest wykorzystywanie dowolnych fragmentów kodu programu w dowolnych celach, również komercyjnych. Można zrobić własną implementację programu i sprzedawać ją.

Włodzimierz Macewicz